Imieniny 1 września

🎉 Święta i obchody

W Polsce

• Święto Wojsk Obrony Przeciwlotniczej
• Dzień Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej
• Dzień Służby Informacji Powietrznej

W Kościele katolickim

• bł. Bronisława (dziewica i mniszka)
• bł. Isabel Cristina Mrad Campos (męczennica)
• św. Idzi (opat)
• św. Jozue (postać biblijna)
• św. Niward z Reims (biskup)
• św. Werena z Zurzach (dziewica)

Niektóre obchody to dni nieoficjalne lub branżowe (nie są dniami wolnymi). Dzień wolny od pracy oznaczamy wprost.

📜 Tego dnia w historii Polski

• 1015 Miażdżące zwycięstwo wojsk polskich pod wodzą księcia Bolesława Chrobrego nad niemieckimi w bitwie pod Budziszynem w czasie wyprawy cesarza Henryka II Świętego na Polskę. (1011 lat temu)
• 1291 Król Czech Wacław II wydał w Litomyślu przywilej dla Małopolski, gwarantujący urzędy dla miejscowych, żołd dla rycerzy i nienakładanie nowych podatków. (735 lat temu)
• 1364 Papież Urban V wydał bullę powołującą do życia Akademię Krakowską. (662 lata temu)
• 1431 W Czartorysku pod Łuckiem został zawarty rozejm pomiędzy wielkim księciem litewskim Świdrygiełłą a królem Władysławem II Jagiełłą. (595 lat temu)
• 1432 Zygmunt Kiejstutowicz został wielkim księciem litewskim w miejsce obalonego Świdrygiełły. (594 lata temu)
• 1435 Wojna polsko-krzyżacka (1431–1435): w bitwie pod Wiłkomierzem nad rzeką Świętą wojska polsko-litewskie pokonały armię Świdrygiełły i posiłkujących go krzyżaków inflanckich. (591 lat temu)
• 1461 Wojna trzynastoletnia: wyprawa polskiego pospolitego ruszenia zdobyła Debrzno. (565 lat temu)
• 1621 Otwarto Kolegium Jezuitów w Starych Szkotach pod Gdańskiem. (405 lat temu)
• 1636 Utworzono diecezję smoleńską. (390 lat temu)
• 1802 Dominik Drdatzki został prezydentem Krakowa. (224 lata temu)
• 1837 We Lwowie założono organizację konspiracyjną Młoda Sarmacja. (189 lat temu)
• 1846 Otwarto dwutorową linię kolejową Miłkowice-Bolesławiec-Żary (102,4 km). (180 lat temu)
• 1880 Cesarz Austrii Franciszek Józef I przybył do Krakowa. (146 lat temu)
• 1882 Ludwik Waryński założył pierwszą polską partię socjalistyczną I Proletariat. (144 lata temu)
• 1906 W Warszawie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma „Myśl Niepodległa”. (120 lat temu)
• 1915 I wojna światowa: utworzono Generalne Gubernatorstwo Wojskowe w Polsce, austro-węgierską administrację okupacyjną w Królestwie Polskim (Kongresowym), działającą do 3 listopada 1918 roku. (111 lat temu)
• 1918 Założono Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. (108 lat temu)
• 1919 Podpisano polsko-ukraińskie zawieszenie broni na froncie galicyjsko-wołyńskim. (107 lat temu)
• 1919 Polska ratyfikowała Traktat wersalski. (107 lat temu)
• 1920 Wojska litewskie napadły na Suwałki, Sejny i Augustów – początek polsko-litewskiej wojny granicznej. (106 lat temu)
• 1930 Polska ratyfikowała Konwencję w sprawie niewolnictwa. (96 lat temu)
• 1932 Wszedł w życie nowy Kodeks karny. (94 lata temu)
• 1934 Michał Offierski na szybowcu SG-21 Lwów ustanowił rekordy Polski: w przewyższeniu wynoszący 2100 m i odległości przelotu wynoszący 210 km. (92 lata temu)
• 1939 Wojska niemieckie i słowackie napadły o świcie bez wypowiedzenia wojny na Polskę, rozpoczynając kampanię wrześniową II wojny światowej; prezydent Ignacy Mościcki wprowadził stan wojenny na terytorium całego kraju. (87 lat temu)
• 1939 W Olsztynie uruchomiono komunikację trolejbusową. (87 lat temu)
• 1943 W nocy z 31 sierpnia na 1 września Zgrupowanie nr 2 ppor. cc. Waldemara Szwieca „Robota” ze Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponurego” opanowało na kilka godzin Końskie bez strat własnych, likwidując agentów Gestapo w mieście i zdobywając zaopatrzenie oraz amunicję. (83 lata temu)
• 1944 32. dzień powstania warszawskiego: zakończenie ewakuacji żołnierzy i części ludności cywilnej Starówki do Śródmieścia. (82 lata temu)
• 1945 W Stargardzie otwarto pierwsze po wojnie na Pomorzu liceum ogólnokształcące. (81 lat temu)
• 1957 Henryk Kowalski wygrał 14. Tour de Pologne. (69 lat temu)
• 1958 Premiera filmu wojennego Wolne miasto w reżyserii Stanisława Różewicza. (68 lat temu)
• 1958 W wyniku wybuchu w KWK „Nowa Ruda” zginęło 14 górników. (68 lat temu)
• 1964 Utworzono Instytut Warzywnictwa im. Emila Chroboczka w Skierniewicach. (62 lata temu)
• 1967 Odsłonięto Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach. (59 lat temu)
• 1967 Premiera filmu wojennego Westerplatte w reżyserii Stanisława Różewicza. (59 lat temu)
• 1970 Założono Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego w Katowicach. (56 lat temu)
• 1971 Premiera filmu psychologicznego Jeszcze słychać śpiew. I rżenie koni... w reżyserii Mieczysława Waśkowskiego. (55 lat temu)
• 1975 W katastrofie kolejowej pod Chorzewem koło Pajęczna zginęło 6 osób, 19 zostało rannych. (51 lat temu)
• 1979 Premiera filmu historycznego Sekret Enigmy w reżyserii Romana Wionczka. (47 lat temu)
• 1979 Utworzono Konfederację Polski Niepodległej. (47 lat temu)
• 1980 W katastrofie w KWK „Halemba” w Rudzie Śląskiej zginęło 8 górników. (46 lat temu)
• 1984 Premiera filmu wojennego Katastrofa w Gibraltarze w reżyserii Bohdana Poręby. (42 lata temu)
• 1984 Założono Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Łodzi. (42 lata temu)
• 1986 Powstał Zespół Szkół Muzycznych w Gdańsku-Wrzeszczu. (40 lat temu)
• 1989 Powołano Kancelarię Senatu RP. (37 lat temu)
• 1990 Sformowano Żandarmerię Wojskową. (36 lat temu)
• 1992 Zaginął bez śladu dziennikarz śledczy „Gazety Poznańskiej“ Jarosław Ziętara. (34 lata temu)
• 1996 Rozpoczął działalność ośrodek TVP w Białymstoku. (30 lat temu)
• 1998 Wszedł w życie nowy Kodeks karny. (28 lat temu)
• 1999 Weszła w życie reforma systemu oświaty. (27 lat temu)
• 1999 Założono Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. (27 lat temu)
• 2001 Na Stadionie Śląskim w Chorzowie polscy piłkarze pokonali Norwegię 3:0 i awansowali do turnieju finałowego Mistrzostw Świata 2002. (25 lat temu)
• 2001 Założono Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach, Uniwersytet Rzeszowski i Uniwersytet Zielonogórski. (25 lat temu)
• 2004 Polska została członkiem europejskiej organizacji ds. bezpieczeństwa żeglugi powietrznej Eurocontrol. (22 lata temu)
• 2004 Wystartowała TV Biznes. (22 lata temu)
• 2005 Założono Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. (21 lat temu)
• 2007 Podczas pokazów lotniczych Radom Air Show zderzyły się w powietrzu dwa samoloty typu Zlin 526 Grupy Akrobacyjnej AZL Żelazny, w wyniku czego śmierć na miejscu ponieśli piloci Lech Marchelewski i Piotr Banachowicz. (19 lat temu)
• 2009 Poczta Polska w wyniku komercjalizacji została przekształcona w spółkę akcyjną. (17 lat temu)
• 2011 Powstało Narodowe Centrum Badań Jądrowych w Otwocku-Świerku. (15 lat temu)
• 2013 Wystartował kanał telewizyjny TVP Regionalna. (13 lat temu)
• 2015 W Tarnowie padł rekord temperatury maksymalnej dla września w Polsce (36,8 °C). (11 lat temu)

🌍 Tego dnia na świecie

Wybór najważniejszych wydarzeń.

• 1804 Niemiecki astronom Karl Ludwig Harding odkrył planetoidę (3) Juno. (222 lata temu)
• 1831 Papież Grzegorz XVI ustanowił Order Świętego Grzegorza Wielkiego. (195 lat temu)
• 1831 Założono ogród zoologiczny w Dublinie. (195 lat temu)
• 1873 W San Francisco uruchomiono pierwszą linię tramwaju linowego. (153 lata temu)
• 1876 Harry Atkinson został po raz pierwszy premierem Nowej Zelandii. (150 lat temu)
• 1879 Założono miasto General Roca w Argentynie. (147 lat temu)
• 1886 Założono szwajcarski klub sportowy Grasshoppers Zurych. (140 lat temu)
• 1891 Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (314) Rosalia. (135 lat temu)
• 1892 Niemiecki astronom Anton Staus odkrył planetoidę (335) Roberta. (134 lata temu)
• 1896 W szwajcarskiej Lozannie uruchomiono komunikację tramwajową. (130 lat temu)
• 1897 W Bostonie uruchomiono pierwsze na kontynencie północnoamerykańskim metro. (129 lat temu)
• 1902 Premiera francuskiego niemego filmu science fiction Podróż na Księżyc w reżyserii Georges’a Mélièsa. (124 lata temu)
• 1928 Albania została ogłoszona królestwem. Na jego czele stanął dotychczasowy prezydent Ahmed Zogu jako Zogu I. (98 lat temu)
• 1939 Premiera amerykańskiego filmu Kobiety w reżyserii George’a Cukora. (87 lat temu)
• 1941 Front wschodni: utworzono Komisariat Rzeszy Ukraina. (85 lat temu)
• 1944 W Rio de Janeiro odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina. (82 lata temu)
• 1951 Podpisano Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku (ANZUS). (75 lat temu)
• 1961 W Belgradzie rozpoczęła się pierwsza konferencja Ruchu Państw Niezaangażowanych (NAM). (65 lat temu)
• 1966 Amerykański inżynier Ralph Baer opracował sposób wyświetlania gier komputerowych na odbiornikach telewizyjnych, na podstawie którego powstała pierwsza na świecie konsola do gier. (60 lat temu)
• 2004 Cypr, Czechy, Litwa, Łotwa, Słowacja, Słowenia i Węgry zostały przyjęte do Europolu. (22 lata temu)