Imieniny 12 listopada

🎉 Święta i obchody

Międzynarodowe

• Światowy Dzień Zapalenia Płuc

W Kościele katolickim

• św. Anastazy-Astryk
• św. Augustyna Pietrantoni († 1894, włoska zakonnica)
• św. Emilian Cucullatus († 574, męczennik)
• św. Jozafat Kuncewicz (męczennik)
• św. Kunibert († 660, biskup Kolonii)
• św. Lebuin (apostoł Fryzów)
• św. Sinell z Cleenish (apostoł Irlandii)
• św. Ymar (męczennik)

Niektóre obchody to dni nieoficjalne lub branżowe (nie są dniami wolnymi). Dzień wolny od pracy oznaczamy wprost.

📜 Tego dnia w historii Polski

• 1454 Wojna trzynastoletnia: po klęsce pod Chojnicami król Kazimierz IV Jagiellończyk nadał, pod naciskiem szlachty, drugi z przywilejów nieszawskich (dla Wielkopolski). (572 lata temu)
• 1594 Gimnazjum Akademickie w Toruniu podniesiono do rangi trzyletniej uczelni wyższej. (432 lata temu)
• 1596 W Krakowie odbył się pogrzeb królowej Polski Anny Jagiellonki. (430 lat temu)
• 1607 Odbył się ingres biskupa poznańskiego Andrzeja Opalińskiego. (419 lat temu)
• 1623 Arcybiskup Jozafat Kuncewicz został zabity przez tłum prawosławnych w Witebsku. (403 lata temu)
• 1648 Powstanie Chmielnickiego: po zapłaceniu okupu Kozacy zakończyli oblężenie twierdzy Zamość. (378 lat temu)
• 1655 Potop szwedzki: w Ryńsku został zawarty, za zgodą króla Jana II Kazimierza, sojusz obronny pomiędzy elektorem Brandenburgii i księciem pruskim Fryderykiem Wilhelmem I a szlachtą Prus Królewskich. (371 lat temu)
• 1655 Wojna moskiewska: zwycięstwo wojsk polsko-tatarskich w bitwie pod Jezierną (10-12 listopada). (371 lat temu)
• 1669 Po raz pierwszy w historii Rzeczypospolitej doszło do zerwania Sejmu koronacyjnego, poprzedzającego koronację króla-elekta Michała Korybuta Wiśniowieckiego. (357 lat temu)
• 1674 Wojna polsko-turecka (1672-76): kapitulacja Turków przed wojskami króla Jana III Sobieskiego w oblężonym Barze. (352 lata temu)
• 1815 Cesarz Rosji Aleksander I Romanow po raz pierwszy przybył do Warszawy. (211 lat temu)
• 1854 Spłonął doszczętnie ewangelicki kościół Zbawiciela we Wrocławiu. (172 lata temu)
• 1905 Proklamowano Republikę Sławkowską. (121 lat temu)
• 1911 Premiera filmu w języku jidysz Okrutny ojciec w reżyserii Marka Arnsztejna. (115 lat temu)
• 1911 W Warszawie odsłonięto pomnik Michaiła Skobielewa. (115 lat temu)
• 1918 Wojna polsko-ukraińska: zakończyły się walki o Przemyśl. (108 lat temu)
• 1922 Pierwsze w historii wybory do Senatu RP (wybory do Sejmu przeprowadzono 5 listopada). (104 lata temu)
• 1925 Założono Polskie Towarzystwo Antropologiczne. (101 lat temu)
• 1929 Nad poznańskim lotniskiem Ławica, podczas kręcenia sceny pojedynku powietrznego do filmu Gwiaździsta eskadra, doszło do kolizji samolotów Spad 61C1 i Potez XV, w wyniku czego zginęli pilot i obserwator z drugiej maszyny. (97 lat temu)
• 1932 We Lwowie rozpoczęły się rozruchy antyżydowskie. (94 lata temu)
• 1933 Ruch Chorzów zdobył swój pierwszy tytuł piłkarskiego mistrza Polski. (93 lata temu)
• 1935 Koło Łowicza spadł meteoryt. (91 lat temu)
• 1939 W wyniku zderzenia pociągów w Sukowicach na Śląsku Opolskim zginęło kilkadziesiąt osób. (87 lat temu)
• 1942 Podczas rejsu szkoleniowego zatonął u wybrzeża Helu po kolizji ze statkiem magazynowym niemiecki okręt podwodny U-272, w wyniku czego zginęło 28 spośród 47 członków załogi. (84 lata temu)
• 1944 Powołano Centralny Komitet Żydów Polskich. (82 lata temu)
• 1945 Powołano Towarzystwo Opieki nad Majdankiem. (81 lat temu)
• 1948 Biskup lubelski Stefan Wyszyński otrzymał nominację na arcybiskupa gnieźnieńskiego i warszawskiego oraz prymasa Polski. (78 lat temu)
• 1949 Zainaugurował działalność łódzki Teatr Nowy. (77 lat temu)
• 1962 Premiera filmu przygodowego O dwóch takich, co ukradli Księżyc w reżyserii Jana Batorego. (64 lata temu)
• 1981 Zwodowano kadłub żaglowca „Dar Młodzieży”. (45 lat temu)
• 1985 Powołano rząd Zbigniewa Messnera. (41 lat temu)
• 1987 Urodziła się pierwsza Polka z zapłodnienia pozaustrojowego. (39 lat temu)
• 1989 W Krzyżowej na Dolnym Śląsku odbyła się Msza Pojednania z udziałem premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza RFN Helmuta Kohla. (37 lat temu)
• 1992 Sprowadzona z Francji urna z prochami gen. Kazimierza Sosnkowskiego została złożona w podziemiach bazyliki archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie. (34 lata temu)
• 2003 W rozegranym na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie towarzyskim meczu piłkarskim Polska pokonała Włochy 3:1. (23 lata temu)
• 2004 Odbył się pierwszy Lekarski Egzamin Państwowy. (22 lata temu)
• 2006 Odbyły się wybory samorządowe, w tym I tura bezpośrednich wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. (20 lat temu)
• 2015 Odbyły się inauguracyjne posiedzenia Sejmu RP VIII i Senatu RP IX kadencji. (11 lat temu)
• 2018 Święto Narodowe z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę. (8 lat temu)
• 2022 Otwarto tunel pod Luboniem Małym na Zakopiance. (4 lata temu)
• 2022 W Panteonie Wielkich Polaków w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie pochowano sprowadzone z Wielkiej Brytanii szczątki prezydentów RP na uchodźstwie: Władysława Raczkiewicza, Augusta Zalewskiego i Stanisława Ostrowskiego. (4 lata temu)

🌍 Tego dnia na świecie

Wybór najważniejszych wydarzeń.

• 1543 Książę Asturii i przyszły król Hiszpanii, Portugalii i Niderlandów Filip Habsburg poślubił w Salamance swą pierwszą żonę, infantkę portugalską Marię Manuelę. (483 lata temu)
• 1847 Brytyjczyk James Young Simpson po raz pierwszy użył do znieczulenia chloroformu. (179 lat temu)
• 1854 Boulos Massad z Ashkout został wybrany na maronickiego patriarchę Antiochii i Całego Wschodu. (172 lata temu)
• 1859 Zwodowano brytyjski żaglowo-parowy okręt liniowy pierwszej klasy HMS „Victoria”. (167 lat temu)
• 1862 Niemiecki astronom Christian Peters odkrył planetoidę (77) Frigga. (164 lata temu)
• 1879 Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (210) Isabella. (147 lat temu)
• 1881 W Nowym Jorku odbyła się premiera II Koncertu fortepianowego Piotra Czajkowskiego. (145 lat temu)
• 1893 Tzw. linia Duranda została przyjęta jako granica między brytyjskimi posiadłościami w Indiach a Afganistanem. (133 lata temu)
• 1895 Mustafa Fahmi Pasza został premierem Egiptu. (131 lat temu)
• 1901 Włoski astronom Luigi Carnera odkrył planetoidę (479) Caprera. (125 lat temu)
• 1909 W Wiedniu odbyła się premiera operetki Hrabia Luksemburg Franza Lehára. (117 lat temu)
• 1918 Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (907) Rhoda. (108 lat temu)
• 1920 We włoskim Rapallo podpisano traktat graniczny między Włochami a Królestwem Serbów, Chorwatów i Słoweńców, na mocy którego m.in. utworzono Wolne Miasto Fiume. (106 lat temu)
• 1933 Hugh Gray jako pierwszy sfotografował rzekomego potwora z Loch Ness. (93 lata temu)
• 1936 Otwarto most przez Zatokę San Francisco łączący San Francisco z Oakland. (90 lat temu)
• 1936 Węgierski astronom György Kulin odkrył planetoidę (2043) Ortutay. (90 lat temu)
• 1964 Brytyjka Ann Sidney zdobyła podczas gali finałowej w Londynie tytuł Miss World 1964. (62 lata temu)
• 1964 Po abdykacji swej matki Szarlotty, książę Jan został wielkim księciem Luksemburga. (62 lata temu)
• 1976 Édouard Nzambimana został premierem Burundi. (50 lat temu)
• 1996 Ukazał się debiutancki album Infinite amerykańskiego rapera Eminema. (30 lat temu)