Imieniny 13 września

🎉 Święta i obchody

W Kościele katolickim

• św. Eulogiusz Aleksandryjski (patriarcha Aleksandrii) (również 13 lutego)
• św. Jan Chryzostom (biskup i doktor Kościoła)
• bł. Maria od Jezusa López de Rivas (karmelitanka)

Niektóre obchody to dni nieoficjalne lub branżowe (nie są dniami wolnymi). Dzień wolny od pracy oznaczamy wprost.

📜 Tego dnia w historii Polski

• 1195 Nad Mozgawą w Małopolsce została stoczona jedna z najkrwawszych bitew okresu rozbicia dzielnicowego pomiędzy oddziałami Mieszka III Starego i wojewody krakowskiego Mikołaja. (831 lat temu)
• 1309 W Myśliborzu Krzyżacy zawarli układ z Brandenburgią, na mocy którego zakupili za 10 tysięcy grzywien fikcyjne prawa do Pomorza Gdańskiego, uzyskane przez Brandenburgię od króla Węgier i Czech oraz tytularnego króla Polski Wacława III. (717 lat temu)
• 1353 Nowe Miasto Lubawskie uzyskało prawa miejskie. (673 lata temu)
• 1406 We Wrocławiu doszło do buntu mieszczaństwa. (620 lat temu)
• 1431 Wojna polsko-krzyżacka: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Dąbkami. (595 lat temu)
• 1433 Wojna polsko-krzyżacka: w zdobytym przez wojska polsko-czeskie zamku w Jasińcu podpisano rozejm z zakonem krzyżackim, który obowiązywał do Bożego Narodzenia. (593 lata temu)
• 1443 Koniecpol uzyskał prawa miejskie. (583 lata temu)
• 1506 Zygmunt I Stary został obrany przez litewską radę wielkoksiążęcą na wielkiego księcia litewskiego. (520 lat temu)
• 1562 Książęta i bojarzy Wielkiego Księstwa Litewskiego na sejmie polowym pod Witebskiem zatwierdzili propozycję nowej unii państwowej z Polską i przesłali ją wielkiemu księciu. (464 lata temu)
• 1637 Cecylia Renata Habsburżanka, poślubiona dzień wcześniej żona króla Władysława IV Wazy, została koronowana w kościele św. Jana w Warszawie na królową Polski. (389 lat temu)
• 1732 Rosja, Austria i Prusy zawarły Traktat Loewenwolda (tzw. „przymierze trzech czarnych orłów”), dotyczący sukcesji tronu polskiego po oczekiwanej wkrótce śmierci ciężko chorego króla Augusta II Mocnego. (294 lata temu)
• 1764 Stanisław August Poniatowski podpisał pacta conventa dotyczące osobistych zobowiązań króla. (262 lata temu)
• 1769 Konfederacja barska: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Orzechowem. (257 lat temu)
• 1865 Na filarze Mostu Kierbedzia w Warszawie wyznaczono komisyjnie układ wysokości Zero Wisły. (161 lat temu)
• 1866 Józef Dietl został prezydentem Krakowa. (160 lat temu)
• 1900 Cesarz Austrii Franciszek Józef I zagroził deputacji polskiej utratą autonomii Galicji w razie dalszych roszczeń niepodległościowych. (126 lat temu)
• 1902 Sąd polubowny rozstrzygnął na rzecz Austrii spór z Węgrami o Morskie Oko. (124 lata temu)
• 1921 Upadł pierwszy rząd Wincentego Witosa. (105 lat temu)
• 1925 Otwarto Port lotniczy Łódź-Lublinek. (101 lat temu)
• 1926 Minister Komunikacji Paweł Romocki podpisał ze Stocznią Cesarską w Gdańsku umowę na budowę dwóch statków pasażersko-salonowych, późniejszych SS „Gdynia” i SS „Gdańsk”. (100 lat temu)
• 1934 Polska wypowiedziała tzw. mały traktat wersalski. (92 lata temu)
• 1936 W rozegranym w Warszawie towarzyskim meczu piłkarskim reprezentacja Polski zremisowała z Niemcami 1:1. (90 lat temu)
• 1938 Prezydent RP Ignacy Mościcki rozwiązał Sejm i Senat. (88 lat temu)
• 1939 Kampania wrześniowa: (87 lat temu)
• 1939 Bombardowanie Frampola. (87 lat temu)
• 1939 Pociąg z 75 tonami złota z rezerw Banku Polskiego przekroczył granicę polsko-rumuńską w Śniatyniu. Ładunek poprzez Konstancę, Stambuł i Bejrut dotarł 5 października do francuskiego Tulonu. (87 lat temu)
• 1939 Polskie trałowce ustawiły zagrodę minową na południe od Helu. (87 lat temu)
• 1939 Stoczono bitwy pod Krzywczą, Mińskiem Mazowieckim i Sochaczewem. (87 lat temu)
• 1939 Zajęcie Stryja przez Ukraińców. (87 lat temu)
• 1942 Z obozu zagłady w Treblince, uciekł Abraham Krzepicki. (84 lata temu)
• 1944 44. dzień powstania warszawskiego: po raz pierwszy od początku powstania samoloty radzieckie dokonały zrzutów broni i żywności nad terenem Śródmieścia. Niemcy wysadzili mosty na Wiśle. (82 lata temu)
• 1944 Armia Czerwona zajęła Łomżę. (82 lata temu)
• 1944 Zakończyła się bitwa pod Ewiną (powiat radomszczański) między 3. Brygadą Armii Ludowej a przeważającymi oddziałami niemieckimi. (82 lata temu)
• 1946 Wydano dekret o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego osób narodowości niemieckiej. (80 lat temu)
• 1971 Prześladowany w kraju ze względów politycznych Eugeniusz Pieniążek przekroczył nielegalnie granicę na własnej konstrukcji jednoosobowym samolocie Kukułka i przez Słowację i Węgry dotarł do Suboticy w Jugosławii. (55 lat temu)
• 1973 Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu telewizyjnego Stawiam na Tolka Banana w reżyserii Stanisława Jędryki. (53 lata temu)
• 1982 Premiera filmu Konopielka w reżyserii Witolda Leszczyńskiego. (44 lata temu)
• 1993 W krypcie archikatedry warszawskiej pochowano sprowadzone ze Szwajcarii prochy byłego prezydenta RP Ignacego Mościckiego. (33 lata temu)
• 1995 Legia Warszawa, jako pierwszy polski klub piłkarski, wystąpiła w fazie grupowej Ligi Mistrzów UEFA, wygrywając u siebie z norweskim Rosenborgiem Trondheim 3:1. (31 lat temu)
• 1998 Rosjanin Siergiej Iwanow wygrał 55. Tour de Pologne. (28 lat temu)
• 2004 Czech Ondřej Sosenka wygrał 61. Tour de Pologne. (22 lata temu)
• 2004 Rozpoczęto budowę nowego gmachu Opery Krakowskiej. (22 lata temu)
• 2006 Doszczętnie spłonęła zabytkowa cerkiew w Komańczy. (20 lat temu)
• 2013 W katastrofie prywatnego śmigłowca Robinson R44 w okolicy miejscowości Stara Kiszewa w województwie pomorskim zginęły 3 osoby. (13 lat temu)
• 2022 Odsłonięto pomnik Gerarda Cieślika przy Stadionie Śląskim w Chorzowie. (4 lata temu)

🌍 Tego dnia na świecie

Wybór najważniejszych wydarzeń.

• 1376 Grzegorz XI opuścił Awinion, kończąc tzw. niewolę awiniońską papieży. (650 lat temu)
• 1850 Brytyjski astronom John Russell Hind odkrył planetoidę (12) Victoria. (176 lat temu)
• 1860 Z balonu unoszącego się nad Bostonem wykonano najstarsze zachowane do dziś zdjęcie lotnicze. (166 lat temu)
• 1868 Kanadyjski astronom James Watson odkrył planetoidę (104) Klymene. (158 lat temu)
• 1886 Założono Amerykańskie Towarzystwo Filatelistyczne. (140 lat temu)
• 1898 Niemieccy astronomowie Arnold Schwassmann i Max Wolf odkryli planetoidę (436) Patricia. (128 lat temu)
• 1899 Brytyjski geograf Halford John Mackinder dokonał pierwszego wejścia na Mount Kenya. (127 lat temu)
• 1902 Założono francuski klub rugby union USA Perpignan. (124 lata temu)
• 1906 W Paryżu Brazylijczyk Alberto Santos-Dumont po raz pierwszy w Europie oderwał się samolotem własnej konstrukcji od ziemi, pokonując odległość około 7 m. (120 lat temu)
• 1926 26 osób zginęło w zderzeniu dwóch pociągów koło miasta Murrurundi w australijskim stanie Nowa Południowa Walia. (100 lat temu)
• 1931 Otwarto Stadion Artemio Franchiego we włoskiej Florencji. (95 lat temu)
• 1931 Otwarto Stadion Geoffroya Guicharda we francuskim Saint-Étienne. (95 lat temu)
• 1936 W wyniku osunięcia gruntu do jeziora Lovatnet w południowej Norwegii powstała fala tsunami o wysokości 70 m., która zabiła 74 osoby. (90 lat temu)
• 1944 Nalot bombowy Royal Air Force na Osnabrück, w wyniku którego spłonęła m.in. zabytkowa starówka. (82 lata temu)
• 1949 Theodor Heuss został pierwszym prezydentem RFN. (77 lat temu)
• 1950 Argentyński astronom Miguel Itzigsohn odkrył planetoidę (1589) Fanatica. (76 lat temu)
• 1955 Sa’id al-Ghazzi został po raz drugi premierem Syrii. (71 lat temu)
• 1959 W Pekinie rozpoczęły się I Chińskie Igrzyska Narodowe. (67 lat temu)
• 1993 Szef OWP Jaser Arafat i premier Izraela Icchak Rabin podpisali w Waszyngtonie układ przewidujący utworzenie Autonomii Palestyńskiej. (33 lata temu)
• 2017 Podczas sesji MKOl w Limie ogłoszono, że gospodarzem XXXIII Letnich Igrzysk Olimpijskich w roku 2024 będzie Paryż, a XXXIV Letnich Igrzysk Olimpijskich w roku 2028 Los Angeles. (9 lat temu)