Imieniny 5 listopada

🎉 Święta i obchody

W Kościele katolickim

• bł. Bernard Lichtenberg
• św. Gerald z Béziers (biskup)
• św. Gwidon Maria Conforti (biskup)

Niektóre obchody to dni nieoficjalne lub branżowe (nie są dniami wolnymi). Dzień wolny od pracy oznaczamy wprost.

📜 Tego dnia w historii Polski

• 1370 Zmarł bez legalnego męskiego potomka Kazimierz III Wielki, ostatni król Polski z dynastii Piastów. 17 listopada na tron wstąpił jego siostrzeniec Ludwik Węgierski. (656 lat temu)
• 1401 W Bieczu pomiędzy wysłannikami hrabiego Cilii Hermana a panami rady królewskiej doszło do odnowienia i potwierdzenia poprzedniego układu małżeńskiego Anny Cylejskiej z królem Polski Władysławem II Jagiełłą. (625 lat temu)
• 1525 Został opracowany dokument regulujący zasady obsługi Dzwonu Zygmunt, zgodnie z którym miał on dzwonić 120 razy w roku w stałych terminach liturgicznych oraz dodatkowo z powodów ważnych wydarzeń państwowych lub w rodzinie królewskiej. (501 lat temu)
• 1577 Król Stefan Batory zawarł układ pokojowy z Imperium Osmańskim. (449 lat temu)
• 1645 Król Władysław IV Waza poślubił „per procura” swoją drugą żonę Ludwikę Marię Gonzagę. (381 lat temu)
• 1734 Została zawiązana Konfederacja dzikowska. (292 lata temu)
• 1794 Insurekcja kościuszkowska: kapitulacja Warszawy. (232 lata temu)
• 1830 Fryderyk Chopin opuścił na zawsze Polskę. (196 lat temu)
• 1871 Utworzono Ochotniczą Straż Pożarną w Częstochowie. (155 lat temu)
• 1893 W Krakowie odbył się pogrzeb Jana Matejki. (133 lata temu)
• 1901 Zainaugurowała działalność Filharmonia Warszawska. (125 lat temu)
• 1910 W Warszawie ukazało się pierwsze wydanie żydowskiego dziennika w języku jidysz „Der Moment”. (116 lat temu)
• 1914 I wojna światowa: wojska rosyjskie rozpoczęły drugie oblężenie Twierdzy Przemyśl. (112 lat temu)
• 1916 Został ogłoszony tzw. Akt 5 listopada, który zapowiadał utworzenie Królestwa Polskiego pod kontrolą państw centralnych. (110 lat temu)
• 1918 Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego i Národní Výbor pro Slezsko porozumiały się w kwestii ustalenia tymczasowej granicy polsko-czechosłowackiej na Śląsku Cieszyńskim. (108 lat temu)
• 1919 Założono AZS Poznań. (107 lat temu)
• 1922 Odbyły się wybory do Sejmu RP (wybory do Senatu przeprowadzono 12 listopada). (104 lata temu)
• 1923 PPS i Komisja Centralna Związków Zawodowych ogłosiły strajk powszechny. (103 lata temu)
• 1938 Premiera komedii muzycznej Zapomniana melodia w reżyserii Jana Fethke i Konrada Toma. (88 lat temu)
• 1948 Rozpoczął się proces działaczy PPS-Wolność, Równość, Niepodległość. (78 lat temu)
• 1966 Pilot Stanisław Józefczak ustanowił na SZD-9 Bocian polski szybowcowy rekord absolutnej wysokości lotu (12 560 m). (60 lat temu)
• 1974 Premiera polsko-radzieckiego dramatu psychologicznego Zapamiętaj imię swoje w reżyserii Siergieja Kołosowa. (52 lata temu)
• 1976 W Filharmonii Narodowej w Warszawie odbyła się premiera poematu symfonicznego Kościelec 1909 Wojciecha Kilara. (50 lat temu)
• 1984 Otwarto Zachodnią Obwodnicę Kielc. (42 lata temu)
• 1985 W Wojewódzkim Ośrodku Kardiochirurgii w Zabrzu zespół pod kierunkiem Zbigniewa Religi dokonał pierwszej w Polsce udanej transplantacji serca. (41 lat temu)
• 1987 Janina i Zbigniew Porczyńscy przekazali kolekcję blisko 400 obrazów na rzecz archidiecezji warszawskiej. (39 lat temu)
• 1995 Odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli: Aleksander Kwaśniewski i urzędujący prezydent Lech Wałęsa. (31 lat temu)
• 2007 Prezydent RP Lech Kaczyński mianował pośmiertnie 11 generałów i jednego admirała na wyższe stopnie oraz 77 pułkowników i jednego komandora na stopień generała brygady (kontradmirała). Wszyscy mianowani to ofiary zbrodni katyńskiej z 1940 roku. (19 lat temu)
• 2010 Otwarto Centrum Nauki „Kopernik” w Warszawie. (16 lat temu)
• 2010 W Pruszkowie rozpoczęły się 1. Mistrzostwa Europy w Kolarstwie Torowym. (16 lat temu)

🌍 Tego dnia na świecie

Wybór najważniejszych wydarzeń.

• 1836 José Bernardino de Portugal e Castro został premierem Portugalii. (190 lat temu)
• 1872 Francuski astronom Prosper Henry odkrył planetoidę (127) Johanna. (154 lata temu)
• 1877 Francuski astronom Paul Henry odkrył planetoidę (177) Irma. (149 lat temu)
• 1890 Teodoros Dilijanis został po raz drugi premierem Grecji. (136 lat temu)
• 1895 George B. Selden opatentował pierwszy amerykański samochód. (131 lat temu)
• 1899 Gheorghe Manu został premierem Rumunii. (127 lat temu)
• 1901 Niemieccy astronomowie August Kopff i Max Wolf odkryli planetoidę (692) Hippodamia. (125 lat temu)
• 1906 Maria Skłodowska-Curie wygłosiła swój pierwszy wykład na Sorbonie. (120 lat temu)
• 1917 Tichon został wybrany na patriarchę Moskwy i całej Rusi. (109 lat temu)
• 1921 Otto Braun został po raz drugi premierem Prus. (105 lat temu)
• 1929 Niemiecki lekarz Werner Forßmann poinformował w czasopiśmie medycznym o przeprowadzonym na sobie pierwszym zabiegu cewnikowania serca. (97 lat temu)
• 1932 W Groznym uruchomiono komunikację tramwajową. (94 lata temu)
• 1935 Milan Hodža został premierem Czechosłowacji. (91 lat temu)
• 1937 Pierre Dupong został premierem Luksemburga. (89 lat temu)
• 1941 Admirał Isoroku Yamamoto wydał rozkaz operacyjny nr 1 dla Połączonej Floty, formułujący strategię działań przeciwko Hawajom, Malajom, Filipinom i Indiom Holenderskim. (85 lat temu)
• 1953 Na Dnieprze w Kijowie otwarto Most Patona. (73 lata temu)
• 1968 Shirley Chisholm została wybrana do Izby Reprezentantów i jako pierwsza czarnoskóra kobieta w historii zasiadła w Kongresie USA. (58 lat temu)
• 1982 W zakładach General Motors w Saragossie zjechał z linii montażowej pierwszy Opel Corsa. (44 lata temu)
• 1996 Prezydent Pakistanu Farooq Leghari zdymisjonował rząd Benazir Bhutto pod zarzutem korupcji, nepotyzmu i niekompetencji. Tymczasowym premierem został Meraj Khalid. (30 lat temu)
• 1996 Prezydent Rosji Boris Jelcyn przeszedł operację serca, w czasie której obowiązki głowy państwa pełnił premier Wiktor Czernomyrdin. (30 lat temu)