Imieniny 4 września

🎉 Święta i obchody

W Kościele katolickim

• św. Bonifacy I (papież)
• bł. Katarzyna z Racconigi (tercjarka dominikańska)
• bł. Maria Felicyta (zakonnica)
• bł. Maria od św. Cecylii z Rzymu (zakonnica)
• św. Mojżesz (prorok)
• 11 bł. męczennic z Nowogródka (Kościół katolicki w Polsce, za Martyrologium Rzymskim 1 sierpnia)
• św. Rozalia z Palermo (dziewica)

Niektóre obchody to dni nieoficjalne lub branżowe (nie są dniami wolnymi). Dzień wolny od pracy oznaczamy wprost.

📜 Tego dnia w historii Polski

• 1437 Były wielki książę litewski Świdrygiełło poddał się Koronie Polskiej. (589 lat temu)
• 1513 Król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk nadał prawa miejskie Kowarom. (513 lat temu)
• 1665 Rokosz Lubomirskiego: klęska wojsk królewskich w bitwie pod Częstochową. (361 lat temu)
• 1794 Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Lubaniem. (232 lata temu)
• 1844 Położono kamień węgielny pod budowę Twierdzy Boyen w Giżycku. (182 lata temu)
• 1860 Do Wilna od strony Dyneburga wjechał pierwszy pociąg. (166 lat temu)
• 1879 W Aleksandrowie Kujawskim spotkali się cesarz Rosji Aleksander II Romanow i cesarz Niemiec Wilhelm I Hohenzollern. (147 lat temu)
• 1895 W Warszawie otwarto Średnią Szkołę Mechaniczno-Techniczną. (131 lat temu)
• 1909 Aleksander Miller został ostatnim rosyjskim prezydentem Warszawy. (117 lat temu)
• 1913 W jednej z pierwszych katastrof lotniczych w Europie w miejscowości Gać na Dolnym Śląsku (ok. 5 km od Oławy) zginęło dwóch niemieckich pilotów wojskowych. Miejsce upamiętniono obeliskiem w szczerym polu. (113 lat temu)
• 1939 Kampania wrześniowa: (87 lat temu)
• 1939 Na stacji w Białej Piskiej na terenie ówczesnych Prus Wschodnich załoga samolotu PZL.23 Karaś z 51. eskadry rozpoznawczej ostrzelała i obrzuciła bombami niemiecki pociąg przewożący uzbrojenie i sprzęt wojskowy. (87 lat temu)
• 1939 Niemieckie samoloty zbombardowały i ostrzelały 6 zgromadzonych na stacji Nieszawa Waganiec transportów ewakuacyjnych oczekujących na naprawę uszkodzonego toru. (87 lat temu)
• 1939 Rozpoczęła się ewakuacja centralnych instytucji państwowych z Warszawy. (87 lat temu)
• 1939 W czasie tzw. „krwawego poniedziałku” w Częstochowie żołnierze Wehrmachtu zastrzelili na ulicach około 500 mieszkańców miasta. (87 lat temu)
• 1939 Wojska niemieckie wkroczyły do Grudziądza. (87 lat temu)
• 1939 W wyniku niemieckiego bombardowania zniszczeniu uległo ok. 70% Podlaskiej Wytwórni Samolotów w Białej Podlaskiej. (87 lat temu)
• 1939 Zwycięstwa wojsk niemieckich w bitwach pod Mławą i pod Rajskiem. (87 lat temu)
• 1939 Nocą z 4 na 5 wyjechał z Warszawy konwój z zapasami złota, banknotów i papierów wartościowych o wadze ok. 100 ton kierując się w stronę Lublina. (87 lat temu)
• 1942 Późniejszy wieloletni premier PRL Józef Cyrankiewicz trafił z więzienia Montelupich w Krakowie do obozu koncentracyjnego Auschwitz. (84 lata temu)
• 1944 35. dzień powstania warszawskiego: Niemcy zbombardowali Powiśle i Śródmieście północne. Uszkodzenie elektrowni spowodowało przerwanie dostaw prądu. (82 lata temu)
• 1944 Komisja Okręgowa do Spraw Wojny Totalnej przy Komisarzu Obrony Rzeszy w Gdańsku zakończyła opracowywanie tajnego planu ewakuacji ludności cywilnej oraz organów partyjnych i państwowych z okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie. (82 lata temu)
• 1944 W nocy z 3 na 4 września 1944 wydzielony oddział kawalerii z Grupy AK „Kampinos” dokonał udanego wypadu na kwaterujące w Marianowie dwie kompanie z Brygady Szturmowej SS RONA. Za cenę niewielkich strat własnych całkowicie rozbito przeciwnika, zdobywając przy tym sporo broni i wojskowego oporządzenia. (82 lata temu)
• 1949 Włoch Francesco Locatelli wygrał 8. Tour de Pologne. (77 lat temu)
• 1957 Wyemitowano pierwsze wydanie magazynu telewizyjnego Eureka. (69 lat temu)
• 1961 Premiera filmu wojennego Dziś w nocy umrze miasto w reżyserii Jana Rybkowskiego. (65 lat temu)
• 1963 Reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała w Szczecinie Norwegię 9:0, co przez następne 45 lat było jej najlepszym wynikiem w historii. W meczu tym swego pierwszego gola dla reprezentacji strzelił 16-letni Włodzimierz Lubański. (63 lata temu)
• 1965 Przy ul. Ożarowskiej w Warszawie oddano do użytku tysięczną szkołę „tysiąclatkę”. (61 lat temu)
• 1966 Prymas kardynał Stefan Wyszyński dokonał koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Skalmierzyckiej koronami poświęconymi przez papieża Pawła VI. (60 lat temu)
• 1967 W Poznaniu odsłonięto pomnik Stanisława Staszica. (59 lat temu)
• 1979 Premiera filmu Panny z Wilka w reżyserii Andrzeja Wajdy. (47 lat temu)
• 1997 Na antenie TVP1 wyemitowano pierwszy odcinek teleturnieju Jaka to melodia? (29 lat temu)
• 1999 Oddano do użytku Radiowe Centrum Nadawcze w Solcu Kujawskim. (27 lat temu)
• 2010 Otwarto halę widowiskowo-sportową Arena Legionowo. (16 lat temu)
• 2015 Otwarto Narodowe Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu. (11 lat temu)

🌍 Tego dnia na świecie

Wybór najważniejszych wydarzeń.

• 476 Ostatni cesarz zachodniorzymski Romulus Augustulus został obalony i wygnany do Neapolu przez Odoakra. (1550 lat temu)
• 626 Tang Taizong został cesarzem Chin. (1400 lat temu)
• 1841 W Wielkiej Brytanii powołano drugi rząd Roberta Peela. (185 lat temu)
• 1880 Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (218) Bianca. (146 lat temu)
• 1882 Przy Pearl Street w Nowym Jorku Thomas Alva Edison uruchomił pierwszą na świecie komercyjną elektrownię. Posiadała ona 6 generatorów prądu stałego, z których każdy był napędzany silnikiem parowym o mocy 125 KM. (144 lata temu)
• 1900 Na ulice Helsinek wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne. (126 lat temu)
• 1905 Niemiecki astronom Paul Götz odkrył planetoidę (571) Dulcinea. (121 lat temu)
• 1907 Podpisano układ w Christianii (obecnie Oslo), na mocy którego Francja, Rosja, Niemcy i Wielka Brytania uznały granice Norwegii po zerwaniu przez nią unii ze Szwecją w 1905 roku. (119 lat temu)
• 1916 Premiera filmu niemego Charlie i hrabia w reżyserii i z udziałem Charliego Chaplina. (110 lat temu)
• 1923 W Lakehurst w stanie New Jersey wzbił się w powietrze pierwszy amerykański sterowiec USS „Shenandoah”. (103 lata temu)
• 1930 Na londyńskim West Endzie otwarto Cambridge Theatre. (96 lat temu)
• 1936 Francisco Largo Caballero został premierem Hiszpanii. (90 lat temu)
• 1940 Ion Antonescu został premierem Rumunii. (86 lat temu)
• 1942 Podczas nalotu bombowego RAF na Bremę został zniszczony wystawiany w Kunsthalle Bremen obraz Waszyngton przeprawia się przez rzekę Delaware Emanuela Leutzego. (84 lata temu)
• 1942 Premiera amerykańskiego filmu wojenno-przygodowego Przez Pacyfik w reżyserii Johna Hustona i Vincenta Shermana. (84 lata temu)
• 1949 Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu pasażerskiego Bristol Brabazon. (77 lat temu)
• 1951 Odbył się pierwszy międzykontynentalny przekaz programu telewizyjnego (wystąpienie prezydenta USA Harry’ego S. Trumana). (75 lat temu)
• 1956 Amerykańskie przedsiębiorstwo IBM wprowadziło do sprzedaży napędy pierwszego dysku twardego. (70 lat temu)
• 1960 Real Madryt został pierwszym w historii zdobywcą Pucharu Interkontynentalnego, pokonując w rewanżowym meczu na własnym boisku CA Peñarol 5:1. Pierwszy mecz w Urugwaju zakończył się wynikiem 0:0. (66 lat temu)
• 2006 Mirek Topolánek został premierem Czech. (20 lat temu)