Co Ci przysługuje w Zabrzu?

1. Nic nie musisz robić – ZUS lub KRUS wypłaca trzynastkę sam, w kwietniu, razem ze zwykłym świadczeniem.
2. Sprawdź wpływ na konto lub u listonosza w kwietniowym terminie wypłaty.
3. Jeśli pieniądze nie przyszły – zadzwoń do ZUS (22 560 16 00) albo zapytaj w najbliższej sali obsługi.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

zwykle tylko dowód osobisty / dane do wniosku

Termin

brak – wypłata automatyczna w kwietniu

Ile czeka się na decyzję

wypłata w kwietniu

Na co uważać:

• Trzynastki nie trzeba zamawiać – uważaj na osoby, które za „załatwienie” chcą pieniędzy.
• Od kwoty brutto potrącana jest składka zdrowotna i ewentualnie podatek, na konto trafia mniej.

1. Nic nie musisz składać – ZUS wypłaca czternastkę automatycznie we wrześniu.
2. Jeśli masz kilka świadczeń, liczy się ich łączna kwota brutto.
3. Brak wypłaty? Zadzwoń do ZUS: 22 560 16 00.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

zwykle tylko dowód osobisty / dane do wniosku

Termin

brak – wypłata we wrześniu

Ile czeka się na decyzję

wypłata we wrześniu

Na co uważać:

• Kwota zależy od wysokości świadczenia – sąsiad może dostać więcej lub mniej i to jest normalne.

1. Pobierz wniosek ERWD ze strony ZUS albo złóż go przez PUE/eZUS.
2. Wybierz, które świadczenie ma być wypłacane w całości (zwykle wyższe).
3. Złóż wniosek w ZUS osobiście, pocztą lub online.
4. Poczekaj na decyzję – ZUS wyliczy, czy połączenie się opłaca.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

wniosek ERWD, dowód osobisty, akt zgonu małżonka (jeśli wcześniej nie składano renty rodzinnej)

Termin

w dowolnym momencie; świadczenie od miesiąca złożenia wniosku

Ile czeka się na decyzję

zwykle do 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności

Na co uważać:

• Jeśli jeszcze nie masz renty rodzinnej, trzeba też złożyć wniosek o rentę rodzinną.
• Nowy związek małżeński odbiera prawo do renty wdowiej.

🔗 PUE/eZUS

1. Po 75. urodzinach ZUS dolicza dodatek sam – nie trzeba wniosku.
2. Przed 75. rokiem życia: złóż w ZUS wniosek o dodatek i zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia (druk OL-9).
3. Lekarz orzecznik ZUS oceni, czy jesteś niezdolny(-a) do samodzielnej egzystencji.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

przed 75 r.ż.: wniosek, zaświadczenie lekarskie OL-9, dokumentacja medyczna

Termin

brak

Ile czeka się na decyzję

do 30 dni od orzeczenia

Na co uważać:

• Dodatku pielęgnacyjnego z ZUS nie można pobierać razem z zasiłkiem pielęgnacyjnym z gminy – wybierz jedno.

🔗 PUE/eZUS

1. Zadzwoń do ośrodka pomocy społecznej i zapytaj, czy przyjmuje wnioski o Bon Senioralny.
2. Złóż wniosek na druku gminy: dane, PESEL, adres, opis potrzeb, dochód z 3 miesięcy.
3. Gmina sprawdzi sytuację i ustali zakres oraz liczbę godzin pomocy.

Gdzie załatwić w Zabrzu

ośrodek pomocy społecznej (MOPS/MOPR) właściwy dla adresu

Dokumenty

wniosek gminy, dokumenty o dochodach z 3 miesięcy (np. odcinek emerytury)

Termin

w 2026 r. – IV kwartał; program na lata 2026–2028

Ile czeka się na decyzję

do 30 dni od złożenia kompletnego wniosku

Na co uważać:

• W 2026 r. program startuje głównie w gminach, gdzie brakuje usług opiekuńczych – w dużym mieście zapytaj też o zwykłe usługi opiekuńcze z OPS.

1. Zadzwoń lub przyjdź do ośrodka pomocy społecznej i zapytaj o „Korpus Wsparcia Seniorów – teleopieka”.
2. Wypełnij zgłoszenie (ankietę).
3. Opaskę montuje i objaśnia operator wskazany przez ośrodek.

Gdzie załatwić w Zabrzu

ośrodek pomocy społecznej (MOPS/MOPR) właściwy dla adresu

Dokumenty

zgłoszenie, dowód osobisty

Termin

program trwa do 31 grudnia 2026 r. (liczba miejsc ograniczona)

Ile czeka się na decyzję

według kolejności zgłoszeń

Na co uważać:

• Jeśli Twoje miasto ma własny program teleopieki, zapisz się do niego – zasady mogą się różnić.

1. Osoby 75+ nie muszą nic robić, jeśli nie mają zarejestrowanego odbiornika – jeśli mają, warto zgłosić zwolnienie na poczcie.
2. Pozostali: idź na pocztę z dokumentem uprawniającym (np. decyzja o emeryturze, orzeczenie).
3. Wypełnij oświadczenie o zwolnieniu – zwolnienie działa od następnego miesiąca.

Gdzie załatwić w Zabrzu

dowolna placówka Poczty Polskiej

Dokumenty

dowód osobisty, dokument uprawniający (decyzja ZUS, orzeczenie)

Termin

w każdej chwili; zwolnienie od kolejnego miesiąca

Ile czeka się na decyzję

od ręki na poczcie

Na co uważać:

• Zwolnienie nie działa wstecz – zgłoś je od razu, gdy nabędziesz uprawnienia.

1. Kupując bilet (kasa, aplikacja, konduktor) wybierz właściwą ulgę.
2. W pociągu miej przy sobie dokument uprawniający (legitymację emeryta/rencisty, orzeczenie).

Gdzie załatwić w Zabrzu

kasa biletowa lub aplikacja przewoźnika

Dokumenty

emeryci/renciści (37%): coroczne zaświadczenie z ZUS o prawie do 2 ulgowych przejazdów + dowód osobisty, pozostali: legitymacja lub orzeczenie + dowód osobisty

Termin

—

Ile czeka się na decyzję

—

Na co uważać:

• Ulga 37% dla emerytów to tylko 2 przejazdy w roku – reszta przy ofertach przewoźnika (np. bilety dla seniora 60+).

1. Poproś lekarza o wystawienie recepty z uprawnieniem S lub DZ.
2. Wykup receptę w dowolnej aptece – za lek z wykazu nie płacisz.

Gdzie załatwić w Zabrzu

każda apteka – z receptą od lekarza

Dokumenty

e-recepta (kod lub PESEL)

Termin

—

Ile czeka się na decyzję

od ręki

Na co uważać:

• Nie każdy lek jest na liście – zapytaj lekarza o zamiennik z wykazu.

1. Złóż wniosek tylko online: PUE/eZUS, aplikacja mZUS, bankowość elektroniczna lub Emp@tia.
2. Wniosek składa się raz na okres (od 1 czerwca do 31 maja) – od 1 lutego na kolejny okres.
3. Podaj numer konta – ZUS wypłaca tylko przelewem.
4. Informację o przyznaniu dostaniesz na PUE/eZUS.

Gdzie załatwić w Zabrzu

przez internet (link poniżej)

Dokumenty

wniosek elektroniczny (PESEL dzieci, numer konta)

Termin

do 30 kwietnia – wypłata za czerwiec bez przerwy; do 30 czerwca – z wyrównaniem od czerwca

Ile czeka się na decyzję

do 2 miesięcy

Na co uważać:

• Nowo narodzone dziecko: złóż wniosek w ciągu 3 miesięcy od urodzenia – wtedy wypłata od dnia urodzin.
• Wniosku nie złożysz w urzędzie na papierze.

🔗 PUE/eZUS · Emp@tia

1. Wybierz jeden wariant.
2. Złóż wniosek online: PUE/eZUS, mZUS, bank albo Emp@tia.
3. W wariancie żłobkowym ZUS przelewa pieniądze wprost do żłobka (na opłatę).

Gdzie załatwić w Zabrzu

przez internet (link poniżej)

Dokumenty

wniosek elektroniczny

Termin

w ciągu 3 miesięcy od spełnienia warunków – wtedy wypłata z wyrównaniem

Ile czeka się na decyzję

do 2 miesięcy

Na co uważać:

• Wariantów nie można łączyć w tym samym miesiącu.
• „W pracy” wymaga pracy obojga rodziców (lub samotnego rodzica).

🔗 PUE/eZUS

1. Złóż wniosek SDS online: PUE/eZUS, mZUS, bank lub Emp@tia.
2. Nabór trwa od 1 lipca do 30 listopada.
3. Wniosek złożony w lipcu–sierpniu = wypłata najpóźniej 30 września.

Gdzie załatwić w Zabrzu

przez internet (link poniżej)

Dokumenty

wniosek SDS (dane szkoły dziecka)

Termin

od 1 lipca do 30 listopada

Ile czeka się na decyzję

do 2 miesięcy

Na co uważać:

• Po 30 listopada wniosku już nie złożysz – w tym roku zostało niewiele czasu.
• „Zerówka” nie liczy się jako szkoła.

🔗 PUE/eZUS

1. Złóż wniosek w gminie (ośrodek świadczeń / OPS) albo przez Emp@tię.
2. Dołącz zaświadczenie lekarza lub położnej o opiece od 10. tygodnia ciąży.
3. Podaj dochody rodziny z wymaganego roku.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, zaświadczenie o opiece medycznej w ciąży, dokumenty o dochodach

Termin

12 miesięcy od urodzenia dziecka

Ile czeka się na decyzję

do 1 miesiąca

Na co uważać:

• Brak zaświadczenia z 10. tygodnia ciąży = odmowa – poproś o nie lekarza wcześniej.
• Sprawdź też, czy Twoje miasto ma własne becikowe.

🔗 Emp@tia

1. Złóż wniosek w gminie albo online przez Emp@tię lub bank.
2. Wniosek na okres od 1 listopada do 31 października.
3. Dołącz oświadczenia o dochodach (część danych urząd pobierze sam).

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, oświadczenia o dochodach, inne zależnie od dodatku (np. wyrok rozwodowy przy samotnym rodzicu)

Termin

złożenie do 31 sierpnia = wypłata za listopad do 30 listopada; do 30 września – do 31 grudnia

Ile czeka się na decyzję

do 1 miesiąca (wnioski po 31.08 – do 2 miesięcy)

Na co uważać:

• Gdy dochód przekracza próg o niewiele, przysługuje zasiłek pomniejszony („złotówka za złotówkę”).

🔗 Emp@tia

1. Weź od komornika zaświadczenie o bezskutecznej egzekucji.
2. Złóż wniosek w gminie lub przez Emp@tię.
3. Okres świadczeniowy trwa od 1 października do 30 września.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, wyrok o alimentach, zaświadczenie komornika, oświadczenia o dochodach

Termin

złożenie do 31 sierpnia = wypłata za październik; później – od miesiąca wniosku

Ile czeka się na decyzję

do 1 miesiąca

Na co uważać:

• Zaświadczenie komornika musi być aktualne.

🔗 Emp@tia

1. Złóż wniosek w gminie albo online przez Emp@tię.
2. Wybierz kartę plastikową, elektroniczną (aplikacja mObywatel) lub obie.
3. Odbierz kartę w urzędzie lub pobierz w aplikacji.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, dowody osobiste / PESEL członków rodziny, dla dzieci 18+ zaświadczenie ze szkoły/uczelni

Termin

w każdej chwili

Ile czeka się na decyzję

zwykle kilka tygodni

Na co uważać:

• Karta dziecka wygasa przy 18. urodzinach – po zaświadczeniu ze szkoły przedłużysz ją.

🔗 Emp@tia · Wniosek o KDR – gov.pl

1. Najpierw złóż wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) – z zaświadczeniem lekarskim.
2. Po decyzji WZON złóż w ZUS wniosek ESW – najprościej przez PUE/eZUS.
3. ZUS wypłaca świadczenie od miesiąca złożenia wniosku do ZUS.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

wniosek do WZON + zaświadczenie lekarza (ważne 6 miesięcy), decyzja WZON, wniosek ESW do ZUS (elektronicznie)

Termin

wniosek do ZUS najlepiej w ciągu 3 miesięcy od decyzji WZON – wtedy wypłata od miesiąca wniosku do WZON

Ile czeka się na decyzję

WZON: zwykle do kilku miesięcy (kolejki); ZUS: do 2 miesięcy

Na co uważać:

• Gdy dostaniesz świadczenie wspierające, Twój opiekun traci świadczenie pielęgnacyjne – policzcie, co się opłaca.
• Sama decyzja WZON nie wystarczy – trzeba osobno złożyć wniosek do ZUS.

🔗 PUE/eZUS

1. Złóż wniosek w urzędzie gminy / ośrodku świadczeń w miejscu zamieszkania albo online przez Emp@tię.
2. Dołącz orzeczenie o niepełnosprawności dziecka.
3. Odbierz decyzję – świadczenie płatne od miesiąca złożenia wniosku.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniami (pkt 7 i 8), dowód osobisty

Termin

w każdej chwili; wypłata od miesiąca wniosku (nie wstecz)

Ile czeka się na decyzję

do 1 miesiąca (sprawy skomplikowane do 2)

Na co uważać:

• Nie zwlekaj – świadczenia nie wypłaca się za okres przed złożeniem wniosku.
• Po 18. urodzinach dziecka wsparciem jest świadczenie wspierające (wniosek składa dorosłe dziecko).

🔗 Emp@tia

1. Złóż wniosek o zasiłek pielęgnacyjny w urzędzie / ośrodku świadczeń w gminie albo przez Emp@tię.
2. Dołącz orzeczenie (osoby 75+ – tylko dowód osobisty).
3. Zasiłek jest wypłacany od miesiąca złożenia wniosku.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu (75+: dowód)

Termin

w każdej chwili

Ile czeka się na decyzję

do 1 miesiąca

Na co uważać:

• Osoby 75+ z emeryturą ZUS dostają już dodatek pielęgnacyjny 366,68 zł – zasiłku z gminy wtedy nie dostaną.

🔗 Emp@tia

1. Okres zasiłkowy kończy się 31 października.
2. Złóż wniosek na nowy okres w ośrodku świadczeń / OPS najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od 31 października.
3. Gdy orzeczenie podopiecznego wygasa: wniosek o nowe orzeczenie w ciągu 3 miesięcy, potem wniosek o zasiłek w ciągu 3 miesięcy od orzeczenia.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, orzeczenie osoby pod opieką, oświadczenia o dochodach

Termin

3 miesiące od końca okresu zasiłkowego (od 31 października)

Ile czeka się na decyzję

do 1 miesiąca

Na co uważać:

• Przegapienie 3-miesięcznego terminu oznacza utratę zasiłku na zawsze – nowych nie przyznaje się.
• Nowi opiekunowie dorosłych: sprawdź świadczenie wspierające (wniosek składa osoba z niepełnosprawnością).

🔗 Emp@tia

1. Złóż w ZUS wniosek ESUN – osobiście, pocztą lub przez PUE/eZUS.
2. Dołącz orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub o znacznym stopniu (jeśli nie ma go ZUS).
3. Wypłata od miesiąca złożenia wniosku.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

wniosek ESUN, orzeczenie

Termin

w każdej chwili

Ile czeka się na decyzję

do 30 dni

Na co uważać:

• Jeśli brak orzeczenia, ZUS skieruje na badanie do lekarza orzecznika – to wydłuża sprawę.

🔗 PUE/eZUS

1. Złóż w ZUS wniosek EDD-SOC (osobiście, pocztą lub przez PUE/eZUS).
2. ZUS sprawdzi orzeczenie lub skieruje na badanie.
3. Dodatek wypłacany razem z rentą socjalną.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

wniosek EDD-SOC

Termin

w każdej chwili

Ile czeka się na decyzję

do 30 dni

Na co uważać:

• Dodatku dopełniającego nie łączy się ze świadczeniem 500+ – ZUS wypłaci korzystniejsze.

🔗 PUE/eZUS

1. Złóż wniosek w powiatowym/miejskim zespole ds. orzekania o niepełnosprawności.
2. Dołącz zdjęcie 35×45 mm i potwierdzenie opłaty 21 zł.
3. Odbierz kartę osobiście (wzór podpisu).

Gdzie załatwić w Zabrzu

powiatowy (miejski) zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności

Dokumenty

wniosek, orzeczenie ze wskazaniem, 1 zdjęcie, dowód opłaty 21 zł

Termin

w każdej chwili

Ile czeka się na decyzję

do 30 dni

Na co uważać:

• Karta jest ważna tyle, co orzeczenie (najdłużej 5 lat).

1. Zgłoś się do ośrodka pomocy społecznej właściwego dla Twojego adresu (osobiście, telefonicznie lub pisemnie).
2. Pracownik socjalny przyjdzie na wywiad środowiskowy do domu.
3. Ośrodek wydaje decyzję – możesz się od niej odwołać w ciągu 14 dni.

Gdzie załatwić w Zabrzu

ośrodek pomocy społecznej (MOPS/MOPR) właściwy dla adresu

Dokumenty

dowód osobisty, dokumenty o dochodach z ostatniego miesiąca, zaświadczenia lekarskie (jeśli dotyczy)

Termin

w każdej chwili

Ile czeka się na decyzję

zwykle do 1 miesiąca (pilne sprawy szybciej)

Na co uważać:

• Nie wstydź się zapytać – pomoc celowa (np. na leki czy opał) bywa możliwa także przy dochodzie nieco wyższym.

1. Weź od zarządcy budynku zaświadczenie o wydatkach na mieszkanie.
2. Złóż w urzędzie miasta wniosek z deklaracją o dochodach z 3 ostatnich miesięcy.
3. Dodatek przyznaje się na 6 miesięcy – potem trzeba złożyć nowy wniosek.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Urząd Miejski w Zabrzu · ul. Powstańców Śląskich 5-7, Zabrze · 🕒 pn. 7:30–17:30, wt.–czw. 7:30–15:30, pt. 7:30–13:30 · ☎ 32 373 33 00

Dokumenty

wniosek, deklaracja o dochodach (3 miesiące), zaświadczenie zarządcy o wydatkach

Termin

w każdej chwili

Ile czeka się na decyzję

do 1 miesiąca

Na co uważać:

• Zaległości w czynszu mogą wstrzymać wypłatę – dodatek idzie do zarządcy.
• Dodatek energetyczny jest obecnie zawieszony – to inne świadczenie.

1. Wypełnij wniosek Z-12 (zus.pl lub PUE/eZUS).
2. Dołącz akt zgonu i rachunki za pogrzeb.
3. Złóż w ZUS – często zakład pogrzebowy robi to za Ciebie i potrąca koszty.

Gdzie załatwić w Zabrzu

najbliższa sala obsługi ZUS

Dokumenty

wniosek Z-12, skrócony akt zgonu, rachunki/faktury za pogrzeb, dokument potwierdzający pokrewieństwo

Termin

12 miesięcy od dnia śmierci

Ile czeka się na decyzję

do 30 dni

Na co uważać:

• Po 12 miesiącach prawo do zasiłku przepada.
• Jeśli zakład pogrzebowy rozliczył się z ZUS, sprawdź na fakturze, ile potrącił.

🔗 PUE/eZUS

1. Zapisz się na wizytę: zapisy-np.ms.gov.pl lub telefonicznie w starostwie/urzędzie miasta.
2. Przyjdź z dokumentami sprawy.
3. Podpisz oświadczenie, że nie stać Cię na płatną pomoc.

Gdzie załatwić w Zabrzu

Nieodpłatna pomoc prawna – Wydział Ochrony Zdrowia i Polityki Społecznej UM Zabrze (zapisy) · ul. Wolności 286, II p., pok. 207, Zabrze · ☎ 32 37 33 500 (pn.–pt. 9:00–13:00)

Dokumenty

dowód osobisty, dokumenty sprawy (pisma, umowy, decyzje)

Termin

—

Ile czeka się na decyzję

porada na miejscu

Na co uważać:

• Porada nie obejmuje reprezentowania w sądzie – ale prawnik pomoże napisać pismo.

🔗 Zapisy online

1. Zaloguj się do e-Urząd Skarbowy (podatki.gov.pl) od 15 lutego.
2. Sprawdź i dopisz ulgi w zeznaniu PIT.
3. Złóż zeznanie do 30 kwietnia – zwrot zwykle do 45 dni.

Gdzie załatwić w Zabrzu

urząd skarbowy właściwy dla adresu albo e-Urząd Skarbowy (podatki.gov.pl)

Dokumenty

zeznanie PIT, dowody wydatków (ulga rehabilitacyjna)

Termin

do 30 kwietnia za rok poprzedni

Ile czeka się na decyzję

zwrot do 45 dni (online)

Na co uważać:

• Brak dochodu do opodatkowania = nie odliczysz całej ulgi na dzieci, ale może przysługiwać zwrot do wysokości składek.

🔗 e-Urząd Skarbowy